Ağustos ayında kimyagerler, uzun zamandır imkansız görünen bir şeyi başarabildiklerini duyurdular: En dayanıklı kalıcı organik kirleticilerden bazılarını hafif koşullar altında parçalamak. Genellikle "sonsuz kimyasallar" olarak adlandırılan per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS), çevrede ve vücudumuzda endişe verici bir hızla birikiyor. Kırılması zor karbon-flor bağına dayanan dayanıklılıkları, PFAS'ı özellikle su geçirmez ve yapışmaz kaplamalar ve yangın söndürme köpükleri olarak kullanışlı hale getiriyor, ancak bu da kimyasalların yüzyıllarca kalıcı olduğu anlamına geliyor. Bu geniş bileşik sınıfının bazı üyelerinin toksik olduğu biliniyor.
Northwestern Üniversitesi kimyageri William Dichtel ve o zamanki yüksek lisans öğrencisi Brittany Trang liderliğindeki ekip, perfloroalkil karboksilik asitlerde ve başka bir PFAS sınıfına ait olan GenX kimyasalında bir zayıflık buldu. Bileşikleri bir çözücüde ısıtmak, kimyasalların karboksilik asit grubunu koparıyor; sodyum hidroksit ilavesi ise işin geri kalanını yaparak florür iyonlarını ve nispeten zararsız organik molekülleri geride bırakıyor. Son derece güçlü C–F bağının bu şekilde kırılması sadece 120 °C'de gerçekleştirilebiliyor (Science 2022, DOI: 10.1126/science.abm8868). Bilim insanları, yöntemi diğer PFAS türlerine karşı da test etmeyi umuyor.
Wooster Koleji'nde kimyager olan Jennifer Faust, bu çalışmadan önce PFAS'ı gidermenin en iyi stratejilerinin ya bileşikleri hapsetmek ya da çok yüksek sıcaklıklarda büyük miktarda enerji kullanarak parçalamak olduğunu, ancak bunun bile tamamen etkili olmayabileceğini söylüyor. "Bu nedenle bu düşük sıcaklık işlemi gerçekten umut verici," diyor.
Bu yeni ayrıştırma yöntemi, PFAS ile ilgili 2022'deki diğer bulgular bağlamında özellikle memnuniyetle karşılandı. Ağustos ayında, Ian Cousins liderliğindeki Stockholm Üniversitesi araştırmacıları, dünya genelindeki yağmur sularının, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın içme suyundaki bu kimyasal için belirlediği tavsiye düzeyini aşan perflorooktanoik asit (PFOA) seviyeleri içerdiğini bildirdi (Environ. Sci. Technol. 2022, DOI: 10.1021/acs.est.2c02765). Çalışma ayrıca yağmur suyunda diğer PFAS'ların da yüksek seviyelerini buldu.
Faust, “PFOA ve PFOS [perflorooktansülfonik asit] on yıllardır üretimden kaldırıldı, bu da ne kadar kalıcı olduklarını gösteriyor,” diyor. “Bu kadar çok olacağını düşünmemiştim.” Cousins'ın çalışmasının, “gerçekten buzdağının görünen kısmı” olduğunu söylüyor. Faust, ABD yağmur suyunda, bu eski bileşiklerden daha yüksek konsantrasyonlarda, EPA tarafından rutin olarak izlenmeyen daha yeni PFAS türleri buldu (Environ. Sci.: Processes Impacts 2022, DOI: 10.1039/d2em00349j).
Yayın tarihi: 19 Aralık 2022